POŽEGA

Saobraćajna raskrsnica u pitomoj kotlini

Požega se nalazi u zapadnoj Srbiji, između Čačka i Užica. Od Beograda je udaljena 180 kilometara. Smestila se u pitomu i prostranu kotlinu koja predstavlja najplodnije područje užičkog kraja. Okružuju je planiinski masivi Ovčara i Kablara, te obronci Maljena, Blagaje i Trešnjevice. Kroz Požešku kotlinu protiču tri reke; Đetinja koja dotiče iz Užica, Moravica iz Ivanjice i Arilja, te Skrapež iz Kosjerića. Opština ima 42 naseljena mesta u kojima živi 32.293 stanovnika. Jedino urbano naselje u opštini je grad Požega koji ima 13.206 stanovnika. Od 1921. do 1991. godine grad je nosio nezvanično ime Užička Požega, kako bi se razlikovao od Slavonske Požege u Hrvatskoj. Užice i Požega su inače kroz istoriju i vreme nekako srtasli i postali bliski kao stariji brat i mlađa sestra, koji se slažu i vole ali koji ponekad znaju i da se posvađaju i poljute.
Plodna zemlja i izobilje tekuće vode uticali su na to da su ljudi Požešku kotlinu naseljavali od davnina. Arheološkim iatrraživanjima je utvrđeno da su ovde ljudska naselja postojala još u doba neolita, 2600 godina pre nove ere. Rimljani su u današnjem požeškom selu Visibaba imali grad Malvesatium koji je imao status samoupravnog grada. Sloveni su na ove prostore došli u VII veku. U vreme srpske srednjovekovne države požeškim, odnosno širim užičkim krajem, vladali su vlastelini Vojin od Vsciza, pa Vojislav Vojinović, a zatim Nikola Altomanović. Nakon oslobađanja od Turaka, urbanističke osnove modernog požeškog naselja postavio je 1832. godine Lazar Zuban, sekretar Kancelarije kneza Miloša, definisanjem centra varoši sa kružnim trgom na kome se pod pravim uglom ukrštaju glavne ulice. Zuban je isplanirao novu varošicu na raskrsnici puteva Čačak - Užice i Kosjerić - Arilje - Ivanjica. Oko kružnog trga grupisale su se trgovačke radnje, zanatske radionice, kafane i privatne kuće koje su u pozadini bile otvorene prema baštama i voćnjacima.
Nakon socijalističkog eksperimenta sa industrijalizacijom i urbanizacijom, dobar deo stanovništva požeškog kraja vratio se poljoprivredi. Požeška kotlina je veoma plodna, pa je kao takva bogom dana za zemljoradnju i stočarstvo. U Požegi postoji srednja poljoprivredna škola, jedna od najstarijih u Srbiji. Po okolnim brdsko-planinskim selima, ljudi se uglavnom bave voćarstvom. Ranije su bile najviše uzgajane šljive i jabuke. Među šljivama je po kvalitetu bila nadaleko čuvena "Požegača" od koje se dobijala izuzetno dobra rakija, a među jabukama sorta "Budimka". Ime ove sorte jabuke nosila je nekad čuvena požeška fabrika za preradu voća koja je proizvodila nadaleko poznatu marmeladu "Budimku". Danas ljudi najviše uzgajaju malinu, pa je Požega pored Arilja jedan od najvećih proizvošača maline u Srbiji. Pored toga što Požega danas slovi za kraj sa intenzivnom poljoprivrednom proizvodnjom, ona predstavlja i značajan saobraćajni centar Srbije - veliku drumsku i železničku raskrsnicu Srbije. Požega je svojevrsna saobraćajna kapija centralne Srbije prema Crnoj Gori na jugu i Bosni i Hercegovini na zapadu. Kroz nju prolazi magistralni put koji povezuje Beograd sa Crnogorskim primorjem, kao i železnička pruga Beograd - Bar. Za ovaj magistralni put se u Požegi vezuju putevi iz Ivanjice i Arilja i iz Kosjerića, dok se na barsku prugu kači železnička pruga koja dolazi od Stalaća preko Kraljeva i Čačka. To je jedna od najvećijh železničkih stanica u Srbiji U okviru stanice postoji železnički muzej koji predstavlja pravu turističku atrakciju.
Požega se nalazi na nadmorskoj visini od 311 metara, dok se nadmorska visina šireg opštinskog područja kreće od 300 do 900 metara. Klima je umereno-kontinentalna, sa odlikama planinske klime u brdsko-planisnkim područjima opštine. Zime u kotlini znaju da budu jako hladne, a leta jako topla

Požeška magla
Pored kotline u kojoj je smeštena, glavno obeležje Požege je magla. Bez sumnje je ona najmaglovitije mesto u Srbiji. Ranije je ovu nesvakidašnju titulu u bivšoj Jugoslaviji delila sa Sarajevom. Zna u Požegi "magla da padne da se ne vidi prst pred okom", kažu Požežani. Najviše je ima s proleća i s jeseni kada je najviše padavina. Leti je ima kada su visoke temperature. Obično su jutra maglovita, nakon čega se magla povlači. Predivan je leti pogled sa okolnih osunčanih brda na maglom prekrivenu Požešku kotlinu - kao na beskrajno plavičasto more kojim se valjaju beli penušavi talasi. Pravi raj za oči i dušu koji priroda samo može da priredi. Zbog ovoga vredi leti doći, poraniti i videti Požegu u magli.
Do ove specifične klimatske pojave u Požegi, kažu meteorolozi, dolazi usled velikog prisistva tekuće vode. Kroz kotlinu protiču tri reke - Moravica, Skrapež i Đetinja. Zbog obilja magle i vode Požega, pored Sjenice, slovi za jedno od najhladnijih mesta u Srbiji tokom zime. Zna ovde zimi temperatura da padne ispod minus 20 stepeni Celzijusovih. Ima Požeška kotlina još jednu mikroklimatsku karakteristiku, a to je da su letnje temperature dosta visoke. Prave letnje žege što bi narod rekao, po kojima ovo mesto i dobi ime Požega.



KRUŽNE TURE - POŽEGA
Manastir Godovik
Crkva Rođenja presvete Bogorodice u Prilipcu
Crkva brvnara u Gorobilju
Muzej železnice u Požegi
SEOSKI TURIZAM
Selo Ježevica
Selo Roge
Selo Gornja Dobrinja



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSANDROVAC | ALEKSINAC | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR | ZRENJANIN |